Akış Diyagramı – Web Tasarım & Programlama
Algoritma

Akış Diyagramı

Bu kapsamlı yazı, akış diyagramı (akış şeması) hakkında tanımlar, tarihçe, kullanım durumları, semboller, ipuçları ve akış şeması başlangıcı için gerekli olan program bilgileri ve akış şeması örneklerini içerir.

Akış Diyagramı Nedir

Bir işlemi, sistemi veya bilgisayar algoritmasını gösteren bir diyagramdır. Net, anlaşılması kolay diyagramlarla genellikle karmaşık süreçleri belgelemek, incelemek, planlamak, iyileştirmek ve iletmek için birçok alanda yaygın olarak kullanılırlar.

Bazen akış şeması olarak yazılan akış diyagramları, akış ve sekansı tanımlamak için bağlantı oklarıyla birlikte adım tipini tanımlamak için dikdörtgenler, ovaller, elmaslar ve potansiyel olarak sayısız başka şekiller kullanır. Basit, elle çizilmiş grafiklerden çok sayıda adım ve güzergahı gösteren kapsamlı bilgisayarla çizilmiş diyagramlara kadar çeşitlilik gösterir.

Akış şemalarının tüm biçimlerini göz önüne alırsak, teknik ve teknik olmayan insanlar tarafından çok sayıda alanda kullanılan, gezegendeki en yaygın diyagramlardan biridir. Akış çizelgeleri bazen Süreç Akış Şeması, Süreç Haritası, İşlevsel Akış Şeması, İş Süreçleri Haritalaması, İş Süreçleri Modellemesi ve Notasyonu (BPMN) veya Süreç Akış Şeması (PFD) gibi daha özel isimlerle adlandırılır. Bunlar Veri Akış Diyagramları (DFD’ler) ve Unified Modeling Language (UML) Aktivite Diyagramları gibi diğer popüler diyagramlarla ilgilidir.

akis2

Akış Diyagramı Tarihçesi

İş süreçlerini belgelemek için akış çizelgeleri 1920’lerde ve 30’larda kullanılmıştır. 1921 yılında, endüstri mühendisleri Frank ve Lillian Gilbreth, Amerikan Makine Mühendisleri Derneğine (ASME) “Akış Süreci Şeması” nı sundu.

1930’ların başlarında, endüstri mühendisi Allan H. Morgensen, şirketindeki iş adamlarına işlerini daha verimli hale getirmek için konferanslar sunmak için Gilbreth’in araçlarını kullandı. 1940’larda, iki Morgensen öğrencisi, Art Spinanger ve Ben S. Graham, metotları daha geniş bir alana yaydı. Spinanger, Procter ve Gamble’a iş basitleştirme yöntemlerini tanıttı. Standard Register Industrial’ın direktörü olan Graham, akış işlem çizelgelerini bilgi işlemeye uyarladı. 1947’de ASME, Gilbreth’in orijinal eserinden türetilen Flow Process Charts için bir sembol sistemi benimsedi.

Akış Diyagramı Şekilleri

Akış şemasındaki farklı durumlar için farklı semboller kullanılır, Örneğin: Giriş / Çıkış ve karar verme farklı sembollere sahiptir. Aşağıdaki tabloda akış çizelgesi hazırlanmasında kullanılan çoğu semboller açıklanmaktadır.  Akış şeması sembolleri olarak da bilinen liste şu şekildedir.

Sembol Amaç Tanım
Akış Yönü Akışın yönünü göstermek için kullanılır.
Akışı Başlat/Durdur Akış şemasının başlaması ve durması için kullanılır.
Giriş / Çıkış Bilgi giriş çıkışı için kullanılır. (Kullanıcıdan bilgi alma ve ekrana bilgi verme)
İşlem Veri üzerinde aritmetik ve mantıksal işlemler yapmak için kullanılır.
Karar İşlem sonucunda iki yöne dallanma imkanı sunar. İşlem doğru ise bir yöne, yanlış ise diğer yöne dallanma sağlanır.(Mantıksal kararları yapmak için kullanılır.)
Sayfa bağlantı konnektörü (Düğüm) Farklı akış şemasını yada kollarını bağlamak için kullanılır.
Döngü (Tekrar) Düzenli tekrar eden durumları uygulamak için kullanılır.
Alt program Bir işlem sürecinde yapılan bir grup işlemi göstermek için kullanılır. Alt program yada alt fonksiyon olarak ifade edilir.
Çıktı Akışı yazdırmak için kullanılır. (Genellikle yazıcı ile…)

Bilgisayar Programlama ve  Algoritma Akış Şemaları

Veri akışının görsel bir temsili olarak, akış diyagramları bir program veya algoritma yazarken ve başkalarına açıklarken ya da onlarla işbirliği yapmakta kullanışlıdır. Otomatik işlemi kodlamaya başlamadan önce bir programın arkasındaki mantığı hecelemek için bir akış şeması kullanabilirsiniz. Büyük resim düşüncesini organize etmeye ve kodlama zamanı geldiğinde bir rehber sunmaya yardımcı olabilir. Daha spesifik olarak, akış şemaları şunları yapabilir:

  • Kodun düzenlenme şeklini gösterme.
  • Bir programda kodun yürütülmesini görselleştirme.
  • Bir web sitesinin veya uygulamanın yapısını gösterme.
  • Kullanıcıların bir web sitesinde veya programda nasıl gezindiğini anlatma.

Genellikle, programcılar insanlar tarafından okunabilecek bir doğal dil ve bilgisayar dili kombinasyonu olan sözde kod yazabilirler. Bu, akış şemasından daha fazla ayrıntıya izin verebilir ve akış şemasının yerine ya da gerçek koda bir sonraki adım olarak hizmet edebilir.

Bilgisayar yazılımında kullanılan ilgili diyagramlar:

Birleşik Modelleme Dili (UML): Yazılım mühendisliğinde modelleme için kullanılan genel amaçlı bir dildir.
Nassi-Shneiderman Diyagramları: Yapısal bilgisayar programlaması için kullanılır. Bunu 1972 yılında SUNY-Stony Brook’ta geliştiren Isaac Nassi ve Ben Shneiderman’den aldı. Yapısal olarak da adlandırılır.
DRAKON çizelgeleri: DRAKON, akış çizelgeleri üretmek için kullanılan algoritmik bir görsel programlama dilidir.

 

Akış Diyagramı Programları

Bu kadar akış diyagramı nedir gibi açıklamaları yaptım. Şimdi sıra geldi akış şemalarını oluşturmak için hangi programları kullanabileceğimize. Elinizde ofis programı varsa Word programında bile yapabileceğinizi belirterek akış şeması örnekleri için aşağıdaki akış şeması programlarını kullanabilirsiniz.

www.draw.io

(ÜCRETSİZ) Akış şeması hazırlamak için en sık kullandığım programlardan bir tanesidir. Rahat kullanımı, online çalışması (bilgisayara kurmadan) ve google drive kaydetme özelliği ile akış diyagramı programları arasında en favori programdır.

draw.io, içeriği yalnızca sürükleyip bırakmanızı gerektiren basit ve basit bir işlem sunar ve akış şemanız hazırdır. Kolayca akış diyagramı oluşturmanızı sağlayan Google Drive ile sorunsuz bir şekilde birleşir ve hatta web tarayıcınızdan görüntüleye bileceğiniz ve düzenleyebileceğiniz Microsofi Visio’dan belge almanıza olanak tanır. Çok sayıda tema / şablon, revizyon kontrolü ve kolay işbirliği, akış çizelgeleri için en iyi yazılımlardan biri olmasını sağlar.

Gliffy

(ÜCRETLİ) Bir HTML 5 tabanlı diyagram aracı olan Gliffy, başlamak için ücretsiz 2 diyagram sunan çevrimiçi bir araçtır. Gliffy, web tarayıcınızda diğer diyagramlarla (SWOT Analizi, Kat Planları, Site Haritaları vb.) Birlikte serin akış şemaları çizmenize yardımcı olan bulut tabanlı bir uygulamadır. Gerçek zamanlı akış çizelgeleri oluşturun ve hatta tarayıcıdayken bunları düzenleyin ve bittiğinde akış çizelgenizin URL’sini (salt okunur) çeşitli sosyal paylaşım sitelerinde paylaşabilirsiniz. Ücretsiz deneme imkanı olmasına rağmen programın tam sürümünün ücretli olduğunu belirtmek isterim.

LucidChart

(ÜCRETLİ) Başka bir HTML5 ve Javascript destekli yazılım olan LucidChart, yalnızca UML diyagramları vb. İle akış çizelgeleri tasarlamanıza izin vermekle kalmayıp aynı zamanda tamamen çalışır durumda olan sahte web siteleri ve Android veya iOS uygulamaları oluşturmanıza olanak sağlayan benzersiz bir araçtır. Bu sahte uygulamaları ve siteleri, tıpkı gerçek olanlarla yaptığınız gibi kullanabilirsiniz. Çok daha kolay bir işlem olan etkileyici tel çerçeveler bile oluşturabilirsiniz.

LucidChart bile Google Apps ile entegre olur ve Visio dokümanlarını açmanıza ve web tarayıcınızda düzenlemenize yardımcı olur. Kolay işbirliği işlevi, akış çizelgesini tasarlamanın daha yumuşak bir işlem olmasını sağlar.

Microsoft Visio

(ÜCRETLİ) Microsoft Visio, çeşitli diyagramlar çizmek için bir yazılımdır. Bunlar akış şemaları, kuruluş şemaları, bina planları, kat planları, veri akış şemaları, süreç akış şemaları, iş süreci modellemesi, yüzer şema şemaları, 3D haritalar ve daha fazlasını içerir. MS Office’e ek olarak satılan bir Microsoft ürünüdür. En son sürüm olan Visio 2016, üç sürümde geliyor: Office 365 için Visio Standardı, Visio Professional ve Visio Pro

 

OpenOffice.org Draw

(ÜCRETSİZ) OpenOffice.org Draw, diyagramınızı veya akış çizelgenizi işlemi bir pasta yürüyüşü yapan kılan açık kaynaklı bir yazılımdır. Bu ücretsiz araç, Microsoft Office Çizim işlevselliği ile aynı düzenleme amacıyla vektör grafikleri kullanan geniş ve sağlam bir fon sunar. OpenOffice.org Draw’ı kullanarak Ölçeklenebilir Vektör Grafiklerini de taşıyabilirsiniz.

Başlangıçta Microsoft Office’in çizim özelliği ile rekabet etmek için yapıldı ve Microsoft’taki çizim ihtiyaçlarınız için bazı harika özellikler sunuyor.

Calligra Flow

(ÜCRETSİZ) Şema ve akış şeması ihtiyaçlarınızı karşılamanıza yardımcı olacak ücretsiz bir araç arıyorsanız, Calligra Flow sizin için en iyi seçenek olabilir. Calligra Suite’in bir parçası olarak gelen eksiksiz bir grafik editörüdür. Yazılım, Microsoft Visio’nun arayüzü ile aynı olan basit ve anlaşılır bir arayüze sahiptir. Ek olarak, aletin özelliklerini artıran bir eklenti desteği sunar.

CalligraFlow, Calligra Suite’teki diğer araçlarla sıkıca uyum sağlar ve ayrıntılı akış çizelgeleri ve diğer karmaşık şemaları kolayca tasarlamanıza yardımcı olur.

Akış Diyagramı Çizme

Akış diyagramı çizme işlemi için öncelikle problemin net olarak ortaya konulması gerekir. Program hakkında işlem basamakları detaylı olarak değerlendirilip soru işareti kalmayacak şekilde bir algoritma üzerine yerleştirilmiş olmalıdır.

Algoritma eksiksiz bir şekilde çıkarıldıktan sonra algoritma adımlarına uygun olarak akış şeması yukarıdaki programlar yada bir kağıt üzerine akış şeması sembolleri kullanılarak çıkarılır. Aşağıda bir kaç tane algoritma ve bu algoritmalar ile hazırlanmış akış şeması örnekleri mevcuttur.

Akış Diyagramı Örnekleri

Örnek 1- Ekrana 10 defa programcının adını yazan algoritmayı yapınız”.

Örnek 2- 1’den 100’e kadar tek sayıları yazdıran algoritma ve akış diyagramını yapınız.

Akış Diyagramı

akis6

Örnek 3- Klavyeden girilen fiyatı, KDV(%18) ekleyerek ekrana yazdırın.

Örnek 4- Beş sayının toplamını ve ortalamasını veren programa ait algoritmayı oluşturunuz.

Örnek 5- Klavyeden girilen sayı kadar (N) sayının faktoryelini alan programın akış şeması.

akis7

Örnek 6- Klavyeden girilen Fahrenayt derecesini Cantigrad’a çeviren programın akış şemasını çizin.

Örnek 7- ax²+bx+c=0 şeklinde verilen 2. derece denklemin köklerini bulan programın akış diyagramını çizin.

akis9

Örnek 8: Klavyeden girilen a ve b sayıları arasındaki sayıları listeleyen Akış Şeması Örneği:

1_n_sayi_yazdir

Örnek 9: Klavyeden 2 sayı girilecek daha sonra işlem numarası girilecek girilen işlem numarasına gööre işlem yapılacak sonuç ekranda görüntelenecek algoritma akış diyagramı

1:Topla
2:Çıkar
3:Çarp
4:Böl

Örnek 10: Klavyeden girilen 3 basamaklı sayının 1. 2. ve 3. basamağını (Basamak Değerlerini) yazdıran programın algoritması.

Akış Şeması:

basamak_ayirma


Örnek 11: Ekrana 10 defa Adını yazdıran Akış Şeması

ekrana_adini_yaz

Daha fazla akış şeması örneği için tıklayın.

 

2 Yorum

Yorum yap

Sayfamızı YouTube'da da takip etmek ister misiniz?
Holler Box